Centrum Statystyki Kolejowej/ Centre de statistique ferroviaire/ Zentrum fuer Eisenbahnstatistik/ Railway Statistics Centre

STATYSTYKI:

Przewozy pasażerskie w Europie Zachodniej

Przewozy towarowe w Europie Zachodniej

Przewozy pasażerskie w Europie Śr- Wsch.

Przewozy towarowe w Europie Śr.- Wsch.

Porównania międzynarodowe

Dane ogólne-Europa

Transport ogólnie

Wykresy wzrostu

Polskie Koleje Państwowe

Transport w Polsce

 

 

bullet

ANALIZA: ILU KOLEJARZY POWINNO ZATRUDNIAĆ PKP?

 Adam Fularz, CSK

 

Określenie docelowej liczby pracowników w PKP opierać się może na kilku metodach:

1) na doświadczeniach innych kolei

2) na klasyfikacji UIC

3) na metodzie Mercera

 

Wielkości zatrudnienia mogą zostać dokładnie oszacowane za pomocą TUE (trafic employment units). TUE jest miernikiem wykonania pracy uwzględniający stosunek wykonanej pracy do liczby zatrudnionych pracowników. Metoda Mercera także jest często stosowana. Opiera się ona na analizie efektywności kolei europejskich, liczonej zastępczą pracą przewozową na 1 zatrudnionego.

 

W celu obliczenia odpowiedniego poziomu zatrudnienia wykorzystałem dostępne dane na temat wyników ekonomicznych europejskich przewoźników kolejowych z roku 2001. W poniższych obliczeniach zastosowano metodę zbliżoną do TUE i bazującą na doświadczeniach innych kolei europejskich, jako obarczoną niewielkim błędem i relatywnie obiektywną. Wyniki uśredniono.

 

Aktualne zatrudnienie na PKP:

 

145800

133886

 

Aktualne przewozy

 

 

244100000

 

 

Wydajność 4 tonokm/prac/rok

 

 

 

 

Prac/przew.towarowe

Zatrudnienie

Zatr/dla pp.

Pasażerów/pracownika

Ile PKP powinno zatrudniać

Przerost zatrudnienia

4139

48509

44370

4131

59088

86712

 

 

 

 

 

 

1770

41840

40070

4000

61022

84778

0

8372

8372

18579

13139

132661

517

 

 

 

 

 

0

3210

3210

0

 

 

2464

12225

9761

5633

43330

102470

0

110

110

0

 

 

12599

177373

164774

5236

46615

99185

0

312

312

0

 

 

18613

181314

162702

10449

23361

122439

26

100

74

 

 

 

 

 

 

 

 

 

95

9560

9465

1483

164634

-18834

129

5724

5595

6114

39927

105873

6

 

 

 

 

 

5441

103994

98553

4791

50947

94853

146

3158

3012

4516

54053

91747

0

24729

24729

12667

19271

126529

959

1394

436

0

 

 

 

 

 

 

 

 

535

6054

5520

26469

9222

136578

0

5760

5760

0

 

 

2917

32868

29951

15585

15662

130138

4

898

894

20202

12083

133717

117

1976

1859

6594

37020

108780

9

1209

1201

52616

4639

141161

 

 

 

 

 

 

0

3582

3582

8543

28574

117226

 

 

 

 

 

 

0

6509

6509

0

 

 

15

100

85

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4925

6100

1175

0

 

 

215

3638

3423

 

 

 

 

720

 

 

 

 

0

11408

11408

0

 

 

613

5927

5314

9295

26261

119539

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

145

1551

1406

13440

18162

127638

2634

28339

25706

11834

20627

125173

przerost zatrudnienia wg średniej dla kolei europejskich

37382

108418

  Wykres. Spadek zatrudnienia na PKP

 

 

bullet

TABELA. ZATRUDNIENIE NA KOLEJACH 2001

 

 

  Największe spółki Zatrudnienie
Kraj kolejowe średnie
    personelu
    w tysiącach
Austria ÖBB 48,509
    " GKE
Belgia SNCB/NMBS 41,840
Dania DSB 8,372
    " Railion DK
    " BS 3,210
Finlandia VR 12,225
    " RHK 0,110
Francja SNCF 177,373
    " RFF 0,312
Niemcy DB AG 181,314
    " KEG 0,100
    " Suma 240 przewoźników ...
Grecja CH 9,560
Irlandia CIE 5,724
Włochy FNME
    " FS SpA 103,994
Luxemburg CFL 3,158
Holandia NS N.V. 24,729
    " Railion Bnl 1,394
    " DIM
Portugalia CP 6,054
    " REFER 5,760
Hiszpania RENFE 32,868
    " Euskotren 0,898
    " FEVE 1,976
    " FGC 1,209
Szwecja GREEN CARGO
    " SJ AB 3,582
    " MTAB
    " BV 6,509
    " BK 0,100
Wlk. Brytania ATOC
  liczni operatrzy towarowi 6,100
    " Eurotunnel 3,638
    " NIR 0,720
    " Railtrack 11,408
Norwegia NSB BA 5,927
    " MTAS
    " JBV 3,600
Szwajcaria BLS 1,551
    " CFF/SBB/FFS 28,339
Czechy CD 84,069
Estonia EVR 5,116
Węgry GYSEV/RÖEE 1,987
    " MÁV Rt. 54,287
    " HEV/ dane wg Bt ...
Łotwa LDZ 15,193
Litwa LG 14,334
Polska PKP 158,763
Słowacja ZSR 44,508
   

 

Docelowe zatrudnienie na PKP obliczono w oparciu o wydajność każdego z największych przewoźników europejskich z roku 2001. Wyliczono średnie zatrudnienie na PKP jako podstawę przyjmując średnią wydajność przewoźników europejskich. Z racji faktu, iż poprzednia analiza, której wyniki upubliczniono, była oparta na nieaktualnych danych z roku 2000, obecna analiza została dokonana na zasadzie ceteris-paribus, wykorzystując dane z roku 2001 dla przewoźników europejskich, natomiast dla PKP wykorzystano dane o zatrudnieniu (145,8 tys.) i przewozach z końca roku 2002. Porównywalność danych jest z tego powodu nieznacznie zaburzona.  Rozróżniono inne wydajności w przewozach towarowych i zupełnie inne w przewozach pasażerskich, które są bardzo labourintensive (pracochłonne) i to tutaj przypada większość zatrudnionych.

 

 

TABELA: JAKIE POWINNO BYĆ ZATRUDNIENIE NA PKP

 

KRAJ            PRZEWOŹNIK          ZATRUDNIENIE NA PKP (jakie powinno być)

Austria              ÖBB                                        59088

Belgia               SNCB/NMBS                         61022

Dania               DSB                                        13139 (dodatkowo infrastruktura 3210)

Finlandia           VR                                          43330

Francja  SNCF                                                  46615

Niemcy DB AG                                                  23361

Irlandia CIE                                                     39927

Włochy FS SpA                                                50947

Luxemburg       CFL                                        54053

Holandia           NS N.V.                              19271

Portugalia         CP                                       9222

Hiszpania          RENFE                               15662

    "                  Euskotren                              12083

    "                  FEVE                                      37020

    "                  FGC                                        4639   (kolej typu SKM)

Szwecja SJ AB                                               28574 (dodatkowo infrastruktura Banverket: 6509)

Norwegia         NSB BA                                  26261 (dodatkowo infrastruktura 3600)

Szwajcaria         BLS                                      18162

    "                  CFF/SBB/FFS                         20627

 

Średnie zatrudnienie na PKP powinno wynosić    37382 osób.

 

Uwzględniając wydajność największych europejskich przewoźników kolejowych, obliczono przerost zatrudnienia dla PKP w oparciu o produktywność danego przewoźnika jako punkt odniesienia.  Analiza została dokonana na zasadzie ceteris-paribus (other-things-being-equal), wykorzysano dane z roku 2001, dla PKP z końca roku 2002. Średnie zatrudnienie dla PKP według powyższej analizy powinno wynosić 37382 osób.

Średni przerost zatrudnienia według obliczeń za pomocą metody 1) wynosi 108418 (sto osiem tysięcy czterysta osiemnaście osób). Koszty wynagrodzeń wraz z pochodnymi w 1998 r. wyniosły 5 202,6 mln zł i stanowiły 50,84% kosztów działalności.

 

TABELA. PRZEROST ZATRUDNIENIA NA PKP

 

 

KRAJ                                                                      PRZEWOŹNIK                                                                        PRZEROST ZATRUDNIENIA NA PKP

Austria              ÖBB                                        86712

Belgia               SNCB/NMBS                         84778

Dania               DSB                                        132661 (dodatkowo infrastruktura 3210)

Finlandia           VR                                          102470

Francja  SNCF                                                  99185

Niemcy DB AG                                                 122439

Irlandia CIE                                                     105873

Włochy FS SpA                                                94853

Luxemburg       CFL                                        91747

Holandia           NS N.V.                                  126529

Portugalia         CP                                           136578

Hiszpania          RENFE                                   130138

    "                  Euskotren                                133717

    "                  FEVE                                      108780

    "                  FGC                                        141161

Szwecja SJ AB                                                  117226 (dodatkowo Banverket: 6509)

Norwegia         NSB BA                                  119539 (dodatkowo infrastruktura 3600)

Szwajcaria         BLS                                         127638

    "                  CFF/SBB/FFS                         125173

Przerost zatrudnienia średnio                             108418

 

 

Powyższy model jest obiektywną próbą określenia przerostu zatrudnienia. Nie jest on wolny od błędów (korekty związane z uwzględnieniem zarządów infrastruktury), jednak w wyniku otrzymano dane o dość dużym znaczeniu dla przyszłości kolei w Polsce.

 

Obecnie PKP musi zebrać ok. 2,5 miliarda PLN rocznie w celu sfinansowania przerostu zatrudnienia. Presja związków zawodowych w celu utrzymania miejsc pracy jest możliwa, lecz nigdy nie może mieć charakteru mafii zawodowej pasożytującej na społeczeństwie, a taki charakter miałoby utrzymywanie status-quo. Jedną z możliwości wydaje się doinwestowanie tego środka transportu i odzyskanie utraconej pozycji na rynku, lecz jest to mało prawdopodobne przy obecnych stosunkach własnościowych i organizacyjnych.

 

Przerost zatrudnienia powoduje narastanie zadłużenia, które wyniesie na koniec roku 2003 ok. 12,5 mld PLN. Bez pozbycia się tego balastu nie jest możliwy rozwój kolei i sytuacja będzie wciąż się pogarszała. Jedno da się stwierdzić: PKP nie udźwignie brzemienia 108,4 tysięcy „nadprogramowych” pracowników. Co z tym zrobić? Tutaj zadanie ekonomistów się kończy i wkraczają politycy.

 

Materiały źródłowe
Railway Statistics, Synopsis 2001, Union Int. des Chemins de fer, Paris 2002
Quaterly Statistics, UIC Paris 2003,
GUS ( Roczniki Statystyczne 1955- 2002)

 

[POLITYKA TRANSPORTOWA] [KOLEJE REGIONALNE W EUROPIE] [KOLEJE PRYWATNE] [KOLEJE W JAPONII] [KOLEJE W RFN] [SZYBKIE KOLEJE MIEJSKIE] [REFORMA KOLEI WĄSK.] [CENTRUM KOLEJNICTWA REGIONALNEGO] [P K P] [KOLEJE W WOJ. LUBUSKIM] [TRAMWAJE DWUSYSTEMOWE] [BIULETYN] [IRiPK] [ENGLISH/FRANCAIS]

horizontal rule


Skontaktuj się z nami za pośrednictwem poczty e-mail: <fularz(at)go2.pl>, w przypadku pytań na temat danych statystycznych.

   CENTRUM STATYSTYKI KOLEJOWEJ

Prawa autorskie i oświadczenia własnościowe: Przy korzystaniu ze statystyk prosimy o dokładne wskazanie źródła i ich autorów. Przypominamy, iż standardem europejskim w wypadku cytowań jest oznaczenie każdego zapożczenia dłuższego niż trzy słowa przypisem do autora danej pracy. W przypadku wątpliwości co do zapożyczeń i cytatów prosimy sprawdzić zalecenia komisji etyki KBN i Polskiej Akademi Nauk. Nie przesyłamy danych z wyjątkiem tych udostępnionych w sieci web. Nie wypożyczamy książek. W razie problemów lub pytań użyj tego kontaktu w sieci web: [fularz(małpa)go2.pl]

Ostatnia aktualizacja: 23 lipca 2004.